SURVIVAL - CO TO JEST ?

Od czasu, kiedy powstał nasz gatunek nie jesteśmy w stanie przetrwać na łonie przyrody. Tam, gdzie zwierzęta potrafią polować używając kłów i pazurów, stosując wymyślne techniki kamuflażu i ucieczki, aby wywieść w pole naturalnych przeciwników i zdobyć pożywienie - my, ludzie jesteśmy bezradni.

Nie mamy ani futer chroniących nas przed zimnem, ani kłów i pazurów, które posłużą nam do obrony. Nie mamy też zmysłu orientacji w terenie ani co gorsza instynktu samozachowawczego. Ten instynkt jest genetycznie dziedziczoną mądrością dzięki której zwierzęta "wiedzą" wszystko co muszą, aby przetrwać i niczego nie muszą się uczyć.

Jesteśmy więc zupełnie nieprzystosowani do radzenia sobie w naturalnym środowisku. Posiadamy za to ROZUM , i to dzięki niemu możemy przeżyć. Bo choć nie jesteśmy przystosowani do środowiska, to dzięki ROZUMOWI jesteśmy jedynym gatunkiem który może PRZEKSZTAŁCAĆ środowisko tak jak chce. To ROZUM pozwala nam na stosowanie zastępczych kłów ( noże ) i futer ( odzież ).

Nie musimy być przystosowani do środowiska - możemy przystosować środowisko.

SURVIVAL - to nie tylko, jak sugeruje jego angielski odpowiednik, umiejętność przeżycia - to umiejętność poradzenia sobie w każdej sytuacji, a dzięki zdobytej wiedzy, umiejętnościom i rozumowi - sztuka przekształcenia przyrody która nas otacza w potrzebny dla nas sposób.

ZASADY PRZEŻYCIA

Istnieje pewien zasób zasad, mądrości i sposobów postępowania, wypracowanych przez tysiące lat przez podróżników, zdobywców, myśliwych i obieżyświatów, których stosowanie i przestrzeganie jest sposobem na przeżycie nawet w najtrudniejszych warunkach. Ważna jest tu nie tylko treść ale i kolejność działań, które musimy podjąć żeby udało nam się wyjść cało z każdej opresji. Zasady te ujmę w punktach , a potem kolejno je będę omawiał.

1. Porządek ważności rzeczy niezbędnych do przeżycia:
   
   a) wola
   b) schronienie
   c) ogień
   d) sygnalizacja
   e) woda
   f) pożywienie
   
   
2. Mieć silną wolę, wierzyć w siebie i nigdy się nie poddawać.
3. Porządek - wybrać demokratycznie przywódcę ,a potem bezwzględnie się go słuchać.
4. Znać granice własnej wytrzymałości i granice umiejętności technicznych w konfrontacji z przeciwnościami.
5. Do każdej wyprawy poważnie się przygotować.
6. Być przygotowanym nawet na najgorsze ewentualności.
7. Mieć ekwipunek istotny dla przeżycia.
8. Ubierać się odpowiednio do klimatu.
9. Przy zmianie trasy zostawić odpowiednią informację.
10. Umieć ocenić czy szukać pomocy czy też na nią czekać.

W sytuacji zagrożenia życia sprostanie powyższym punktom pozwala nam przeżyć. Oznacza to, że rozwiązując powyższe punkty możemy przeżyć i uzyskujemy sytuację dogodną, żeby naprawić sprzęt, poprawić stan naszego zdrowia, odpocząć, zgromadzić żywność i inne zasoby pozwalające nam dalej decydować co robić, żeby wydostać się z opresji, a także zbadać dokładnie własne położenie i ewentualne niebezpieczeństwa.

Na pierwszym miejscu znajduje się wola.

Bez niej nie będziemy mięli psychicznie siły walczyć o inne podpunkty. Kiedy znajdziemy się w beznadziejnej sytuacji i nie będziemy wierzyć że mamy jakiekolwiek szanse przeżyć, nic z naszych wysiłków nie wyjdzie. Zabraknie nam uporu, pomysłowości, determinacji. Tylko wierząc, że nie ma sytuacji bez wyjścia, że zawsze się coś wymyśli, ze ktoś na nas czeka i jesteśmy zaradni mamy szanse na powodzenie.

Schronienie.

Schronienie oznacza bezpieczne miejsce gdzie możemy odpocząć i zregenerować siły. Musi nas ono chronić przed zagrożeniami ze strony zwierząt, jak i przed czynnikami atmosferycznymi (opady, wiatr, słońce, pioruny)ale także musi posiadać bezpieczną lokalizację (nie może być na szlaku mrówek, ani też na ewentualnej linii spadania lawin kamiennych, nie może być w miejscu wietrznym ani takim gdzie może uderzyć piorun lub gdzie może zaistnieć jakiekolwiek inne zagrożenie).

Schronienie musi również zapewniać możliwość spełnienia kolejnych podpunktów ( musi być blisko wody, pożywienia, w miejscu umożliwiającym sygnalizację i rozpalenie ognia )

Ogień.

Ważne jest aby można było go rozpalić w schronieniu ( bez względu na to czy jest to jaskinia czy szałas lub jakiekolwiek inne miejsce). Nie może to być miejsce zbyt wietrzne , bo to stwarza zagrożenie pożaru a także co bardzo ważne, ognisko musi być umiejscowione w miejscu zapewniającym stały dostęp do drewna, lub pozwalającym na zrobienie jego dużych zapasów. Bez ognia nie jesteśmy w stanie skonsumować zdobytej żywności, wysuszyć ubrań, ogrzać się. Ogień zwiększa nasze poczucie bezpieczeństwa i realnie odstrasza zwierzęta.

Sygnalizacja.

Po zapewnieniu niezbędnych potrzeb ( powyżej) powinniśmy zająć się sygnalizacją. Trzeba ułatwić ekipie poszukiwawczej możliwość znalezienia nas. W miejscu widocznym z powietrza można ułożyć z kamieni kształt lub napis przykuwający uwagę bądź informujący o naszym położeniu. Możemy pozostawić na polanie jaskrawe przedmioty bądź fragmenty odzieży.

Jeżeli posiadamy jakieś rakietnice, bądź inne środki wybuchowe należy mieć je zawsze pod ręką i móc zawsze z nich skorzystać. Podobnie jest z ogniskiem. Powinienno być przygotowane w miejscu doskonale widocznym, gotowy do zapalenia w każdej chwili stos. Powinniśmy się zastanowić jakie inne sposoby możemy zastosować aby zwrócić na siebie uwagę. Możemy spróbować zrobić z fragmentów lustra lub metalu zwierciadła do odbijania światła słonecznego, z puszek różne hałasujące urządzenia, z fragmentów gumy lub tworzyw wrzuconych do ognia sygnalizatory dymne. Trzeba wykorzystać wszelkie możliwości zwrócenia na siebie uwagi i zawsze móc z nich skorzystać.

Woda.

Woda jest czynnikiem niezbędnym, ale dosyć długo możemy się bez niej obyć. Jest zawarta również w pożywieniu. Trzeba zawsze próbować znaleźć świeżą , bieżącą wodę ze strumienia, a najlepiej źródła. W razie kiedy jest to niemożliwe, należy zastanowić się nad możliwościami pozyskania wody z opadów bądź też uzyskania jej z rosy. Jeżeli to możliwe, wodę należy zawsze gotować.

Pożywienie.

Pożywienie, znajduje się na końcu listy. Może to wiele osób zdziwi, ale z punktu widzenia przeżycia jedzenie jest mało istotnym czynnikiem.

Bez jedzenia możemy obyć się znacznie dłużej niż nam się zdaje. Nawet osoby chude, nie posiadające rezerw w postaci tłuszczu mogą sprawnie funkcjonować przynajmniej przez dwa tygodnie bez jedzenia. Tak więc jedzeniem możemy się zająć na samym końcu, choć rzecz jasna nasze puste brzuchy będą nam dyktowały coś zupełnie innego.

Techniki zdobywania pożywienia zajęłyby tak dużo miejsca że poświęcę im zupełnie osobny materiał.

Ad2. Mieć silną wolę, wierzyć w siebie i nigdy się nie poddawać.

Oznacza to, że o naszym sukcesie lub porażce w głównej mierze decyduje nasze nastawienie i wewnętrzna motywacja. Znajdując się w trudnej sytuacji nie możemy liczyć na to, że wszystko od razu za pierwszym razem nam wyjdzie. Nic z tego. Chodzi o to, żeby niepowodzenia nie zniechęciły nas do próbowania. Bo kiedy damy za wygraną, poddamy się i przestaniemy walczyć - będzie po nas. Bardzo złe jest myślenie że "nie damy rady". To podświadome wmawianie sobie że nie jesteśmy w stanie sobie poradzić skazuje nas na porażkę. Mało tego, nasze złe nastawienie udziela się innym. Łatwiej "zarazić " innych uczestników wyprawy naszym pesymizmem, niż entuzjazmem i dobrym nastawieniem. Dlatego należy się pilnować aby nie stracić nadziei, być pozytywnie nastawionym i zawsze widzieć możliwości wyjścia z opresji. Natomiast kiedy ktoś z naszej grupy załamuje się, i jest negatywnie nastawiony, powinniśmy mu pomóc, pocieszyć go i nie dopuścić do tego żeby "zaraził" swoim nastrojem innych.

Zawsze jest jakieś wyjście z sytuacji. Mało co wyjdzie nam za pierwszym razem. Ale zawsze się uda jeżeli będziemy wytrwale próbować. Małe niepowodzenia nie przekreślają powodzenia wyprawy. Tylko kiedy się poddamy i przestaniemy próbować, tracimy szansę na powodzenie - bo odbieramy sobie ją sami.

Ad3. Wybrać demokratycznie przywódcę a potem bezwzględnie się go słuchać.

W każdej wyprawie jest tyle zdań co uczestników. Ważne jest aby różne rozgrywki międzyludzkie, krótkotrwałe zwycięstwa i inne małostkowe decyzje nie doprowadziły nas do zguby. Jedynym sposobem jest demokratyczne wybranie przywódcy - to znaczy że głosują wszyscy uczestnicy wyjazdu, i głos każdego jest tak samo ważny.

Z pośród uczestników trzeba wybrać osobę najbardziej doświadczoną. Od niej ma zależeć nasze życie. Równie ważne są inne cechy charakteru takie jak poważanie wśród innych, konsekwencja w działaniu, upór, pomysłowość i umiejętność zachowania zimnej krwi nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Po wyborze przywódcy nie można mu się sprzeciwiać. To on decyduje praktycznie o wszystkim. Musimy się go bezwzględnie słuchać , nawet jeśli uważamy jego decyzje za błędne. Najgorszą rzeczą jest niesłuchanie się przywódcy. To rozbija grupę \, osłabia ją i zmniejsza jej możliwość działania. Podważanie decyzji przywódcy prowadzi do osłabienia morale grupy i osłabia wiarę w powodzenie wyprawy.

Innymi słowy należy głosować na taką osobę w której ręce gotowi jesteśmy złożyć swoje życie.

Ad4. Znać granice własnej wytrzymałości i granice umiejętności technicznych w konfrontacji z przeciwnościami.

Nieprzestrzeganie tego punktu jest moim zdaniem najczęstszą przyczyną śmiertelnych wypadków. Dochodzi do nich kiedy wydaje nam się że jesteśmy silniejsi i wytrzymalsi niż jest naprawdę.

Przed każdą wyprawą należy się zastanowić co może nam zagrażać i jak sobie z tymi zagrożeniami radzić. Tzn. np podczas wyjazdu w góry zimą jednym z zagrożeń jest zimno. Powinniśmy wiedzieć czy szybko marzniemy i jak znosimy wychłodzenie. Żeby go uniknąć powinniśmy zapewnić sobie właściwą odzież. Kolejnym elementem jest zastanowienie się, czy wiemy jak przeciwdziałać odmrożeniom czy wychłodzeniu, oraz zapewnić sobie możliwość interwencji jeżeli już do takiej sytuacji dojdzie - czyli lekarstwa przeciw odmrożeniom oraz sposoby postępowania które mogą nam pomóc ( rozgrzewanie, masaże itp.) Tego typu sposób myślenia powinien nam towarzyszyć przy planowaniu każdego wyjazdu.

Powinniśmy znać własny organizm i wiedzieć np jaką odległość możemy przejść w ciągu dnia z ciężkim plecakiem. Takie informacje pozwolą nam właściwie wybrać taktykę wyjścia z trudnej sytuacji i uniknąć wpuszczenia się samemu w pułapkę polegającą na wybraniu rozwiązania które nas przerasta.

Nie chodzi tylko o to czy mamy dość siły. Chodzi jeszcze o zastanowienie się, czy nasze umiejętności techniczne są wystarczające. Np.: jeżeli chcemy przejść bagna, nie wystarczy mieć dosyć siły. Trzeba wiedzieć jak się robi tratwy z drzewa i trzciny, jak zrobić na grzęzawisku obóz, jak się bezpiecznie poruszać, jak zdobyć wodę pitną oraz wiele innych rzeczy. Kiedy potrafimy realnie podołać wszystkim zagrożeniom wtedy możemy myśleć o wyprawie.

Ad5. Do każdej wyprawy poważnie się przygotować.

Trochę o tym jest powyżej . Warto jednak dodać że przygotowania to wiele elementów. Nasza kondycja fizyczna i psychiczna, sprzęt, i techniczne umiejętności jego wykorzystania. To znaczy, że ze sprzętu trzeba się jeszcze nauczyć korzystać. Nie wystarczy mieć nóż, trzeba jeszcze nauczyć się z niego korzystać, dbać o niego i wiedzieć czego nie robić żeby go nie zniszczyć.

Na wyprawę nie można zabierać nowego sprzętu. Tylko rzeczy wypróbowane i dobrze znane są użyteczne. Poza tym przed wyprawą należy jeszcze sprzęt sprawdzić i przygotować. Np.: raki do chodzenia po lodzie trzeba odrdzewić, naostrzyć im zęby, sprawdzić system mocujący itp. Ponton trzeba nadmuchać, sprawdzić, czy nie ucieka powietrze, czy guma gdzieś nie sparciała i czy zawory doi nadmuchiwania są sprawne. Tak powinno być ze wszystkim. Warto również pomyśleć czego będziemy potrzebować żeby nasz sprzęt naprawić i czy potrafimy to zrobić w razie uszkodzenia lub awarii.

Ad6. Być przygotowanym nawet na najgorsze ewentualności.

Jeżeli mamy dużą wyobraźnię, to poradzenie sobie z tym punktem nie będzie problemem. Po prostu jadąc gdzieś powinniśmy wyjść z założenia że jeżeli coś złego może się zdarzyć, to na pewno się przytrafi i to akurat nam. Mimo tego że jesteśmy dobrze przygotowani kondycyjnie, zdrowi i mamy odpowiedni sprzęt, powinniśmy użyć wyobraźni i zastanowić się czy mamy lekarstwa? Co jeśli ktoś się zatruje jedzeniem, albo poważnie się przeziębi. Wyjeżdżając z domu możemy być przekonani o swoim szczęściu i zdrowiu , ale jeżeli pomyślimy sobie że ktoś może złamać rękę, przewidzimy taką możliwość i będziemy potrafili zareagować i pomóc, wtedy nie damy się zaskoczyć sytuacji.

Być przygotowanym na najgorsze ewentualności to potrafić poradzić sobie w sytuacji gdzie wyprawa nie będzie przebiegała tak jak to sobie założyliśmy. Np.: chcieliśmy przejść przez rzekę w pewnym miejscu ale okazało się że jest tam zbyt głęboko albo prąd jest zbyt wartki. Musimy umieć rozwiązać taki problem, zrobić tratwę, poszukać innego miejsca.

Zdarzanie się nieprzewidzianych sytuacji jest elementem który stwarza nam problemy , ale dodaje uroku każdej wyprawie i sprawia że każdy wyjazd jest inny i niepowtarzalny . Powinniśmy jednak mieć na tyle wyobraźni aby potrafić tym wszystkim utrudnieniom sprostać.

Ad7. Nosić ekwipunek istotny dla przeżycia.

Na wyprawie lub w sytuacji ekstremalnej wszystko co nie jest absolutnie potrzebne będzie nam przeszkadzać pomniejszając stale nasze szanse na przeżycie. Każda rzecz która w mieście jest przydatna z punktu widzenia przeżycia jest jedynie zbędnym balastem. I chociaż waży zaledwie kilkadziesiąt gram, to każdy nasz krok będzie obciążony o ileś tam takich przedmiotów. Na większych odległościach, setki tysięcy kroków ze zbędnym balastem mogą być niczym kula u nogi i decydować o życiu lub śmierci.

Każdy przedmiot należy rozważyć pod kontem przydatności. Jeżeli możemy się bez niego obyć, lub zastąpić czymś innym, powinniśmy to zrobić bez wahania.

Wiedząc dokąd jedziemy mamy możliwość selekcji sprzętu pod kątem przydatności w danych warunkach i klimacie zanim wyjedziemy. W takim wypadku również należy zastanowić się co nam się przyda ,a co jest luksusem na który nie możemy sobie pozwolić. Nie należy zapominać że inne kryteria są też istotne - waga, wielkość ( możliwość pakowania do transportu), łatwość operowania i używania, niezawodność, możliwość naprawienia we własnym zakresie.

Wydaje mi się że Tego punktu nie trzeba tłumaczyć. Przydadzą się tu informacje zawarte w punktach 5 oraz 7. Dobierając ubranie do klimatu należy pamiętać że kiedy jesteśmy aktywni jest nam znacznie cieplej i nie potrzebujemy bardzo ciepłej odzieży ( np. zimą )oraz o zmianach wynikających z dobowych różnic temperatury, bądź też ze zmiany wysokości.

Chodzi tu o to, żeby akcja ratownicza, wysiłki ludzi i środki techniczne były skierowane tam gdzie rzeczywiście jesteśmy. Nie wolno nam zostawić informacji o trasie a potem udać się zupełnie gdzie indziej. Spowoduje to niepotrzebne poszukiwania w rejonie gdzie nas wcale nie ma ,a także kompletny brak informacji o tym gdzie jesteśmy naprawdę. A my w takim razie raczej nie mamy co liczyć na pomoc.

Ad.10 Umieć ocenić czy szukać pomocy czy na nią czekać.

Jeśli wiadomo gdzie nas szukać, jakie mamy środki do przeżycia i umiejętności, a teren umożliwia przeprowadzenie akcji ratunkowej , powinniśmy zorganizować sygnalizację i czekać na pomoc.

Jeśli nie wiadomo gdzie jesteśmy, a na pomoc nie ma co liczyć , należy udać się na jej poszukiwanie.

Poszukiwać pomocy powinniśmy również jeśli ktoś z nas uległ wypadkowi bądź z jakiś innych powodów nie możemy oczekiwać na pomoc.

Zawsze należy rozważyć jakie mamy szanse na odnalezienie nas przez ratowników, a jakie na samodzielne poszukiwanie pomocy.

Więcej: www.expeditions.pl